Eser no: 17

248 Sayfa

2. Basım

1986

Fragman

“Dil mi aklı doğurdu, akıl mı dili?” “düşünce mi faaliyeti doğurdu, faaliyet mi düşünceyi?” zıtlıklarındaki, biriyle diğerini, diğeriyle birini izah etmek gösteriyor ki, son tecritte kutuplaşmış bütün zıtlar, “herşeyin zıddıyla kaim olması hakikatiyle diğerini yok saymıyorsa, sırdan ve sırra ilişik bir keyfiyet belirtirler; dil, “sırra-ruha” ilişik bir keyfiyet… İnsanın bir tarifi de bu: Nefs-i natık-konuşan nefs.” (s.68)

Dil, gerçek tesirini, insanda düşünen ve düşüncede amil gücün kendisinde gösterir; yani yapıcıdır. Dil, sadece bilinen doğruları tesbit eden bir araç olmayıp, daha çok bilinmeyeni keşfeden bir araçtır; düşünceyi temin eden aksiyon. (s.89)

Dilbilim meselesi, daha doğrusu meseleleri: her işaret ve anlaşmalar düzeninin temel niteliklerinden ve rolünden doğan kendine has meseleleri vardır.
Asıl “mânâ” ve “mânâbilim”, kelimeleri DİL içinde inceler: Söz nedir? Bir sözün Biçim ve MÂNÂSI arasındaki alâka, kelimelerin ilişkileri nelerdir? Kelimeler, görevlerini nasıl yerine getiriyorlar? (s.231)