Eser no: 51

308 Sayfa

1. Baskı

Mayıs 2007

Fragmanlar

“Madde nedir?” sorusundan başlayarak, organizmaya kadar gelirken, “hayat nedir?” ve duyu organlarımızdaki, ona veya maddeye atfettiğimiz ihsaslar -hissetme, görme, bulma, bilme, zannetme, algı- nedir, derken akıl, sonra ona nisbetle bildiğimiz, bilmediğimiz, yahut bilmeyeceğimiz şeyler; ruha bağlı akıl keyfiyetinin ne olduğu, onun karışık bir mahiyet belirtmesi bakımından, “ruh nedir?” sorusu. Son tecritte, Allah, ruh, madde, zaman ve mekân gibi, isim ve kavramlarda odaklanan sır ve problemler. Hepsi içiçe, alt alta, üstüste. (s.18)

Maddeyi, “madde ne değildir?” diye de görebiliriz. O, enerji depolayan mineral değildir, bitki hayatında gördüğümüz hayat sahibi değildir, nefs sahibi olma özelliği içinde irade belirten hayvan gibi irade sahibi değildir; nihayet, ruh ve nefs sahibi oluşu içinde, hürriyet keyfiyetine haiz irade sahibi insan değildir… Burada ilk söylenecek olan şey, madde, kendinden üst seviyede bu türemeleri, kendinde olmayanı verebilmek gibi, nasıl vermiştir?.. (s.72)

“Madde, insanın duyularında mevcut objektif realiteyi belirtmeye yarayan bir felsefî kategoridir; duyularımız, bu objektif realiteyi kopya eder, onun fotoğrafın çeker, suretini çıkarır, fakat o bütün bunlardan bağımsızdır. Madde, duyu organlaımıza tesir etmek suretiyle ihsasları meydana getiren şeydir; bize duyularla verilşmiş objektif realitedir.”
Lenin’in madde tarifi bu ya… Madde dünyasının insan şuurundan bağımsız olarak var olduğu gerçeğinden, onun bir şuur için, her zaman mevcut olması gereken bağımsız varlığını kabule; bu, bariz bir “”parolojizm-parça ilim”dir. Lenin’in, “Materyalizm ve Ampirio-kristizm” adlı eserinin bir yerinde bu anlayışı doğrular gibi görünen bir ibare vardır… (261)

Her ilmi ampirizmin düştüğü temel yanılgı, “madde, kuvvet, birlik, çoğulluk, küllî, sonsuz” gibi metafizik kategorileri kullanmasıdır. Ampirizm bu kategorileri birbirine bağlar, aralarında tatmin ve kıyas biçimlerini var sayar ve uygular, böylece kendisi de bilmeden metafizik bir bilgiyi kabul eder; bu ise onun, bu kategorileri ayırdetmeksizin ve bu işlemler üzerinde bilgisi olmaksızın kullanılmasına ve birleştirilmesine yol açar. (s.266)